Başlangıç beyanı ve kurucu niyet
Ahilik ve Liyakat; insanın ahlakını, emeğini, mesleğini, sorumluluğunu ve topluma karşı vazifesini birbirinden ayırmayan bir anlayışla hareket eder. Amaç, geçmişi taklit etmek değil; Ahilikte var olan dürüstlük, ustalık, kardeşlik, adalet, emanet, helal kazanç, dayanışma ve liyakat ilkelerini bugünün şartlarında yeniden işler hâle getirmektir.
Bu yapı hiçbir şahsın, ailenin, grubun veya ticari çevrenin özel mülkü değildir. Kurucular, makamın sahibi değil emanetçisidir. Başkanlık üstünlük değil temsil ve koordinasyon görevidir. Kararlar mümkün olan en geniş istişareyle; yetki ise ehliyet, liyakat, sorumluluk ve hesap verebilirlik esaslarına göre kullanılır.
Bu bölüme görüş bildirKurucu cümle
İnsan yetiştiren, mesleği ahlakla buluşturan, esnafı dayanışmayla güçlendiren ve her makamı hizmete bağlayan bir düzen kurmak; bu düzeni kişilere değil ölçülere emanet etmek.
I. Kimlik, amaç ve temel ilkeler
Madde 1: Çalışma adı ve resmî unvan
Yapılanmanın çalışma adı 'Ahilik ve Liyakat'tır. Kurulacak tüzel kişiliğin resmî unvanı kuruluş öncesi isim uygunluğu kontrol edilerek aşağıdaki alana yazılır:
Resmî unvan, isim uygunluk kontrolünden sonra kuruluş başvurusunda kesinleşecektir.
Madde 2: Merkez ve faaliyet alanı
Derneğin merkezi kuruluş sırasında belirlenecektir. Faaliyet alanı; eğitim, sosyal dayanışma, gençlik, mesleki gelişim, kültür, esnaf ve meslek ahlakı, gönüllülük ve ilgili mevzuatın izin verdiği diğer sivil toplum faaliyetleridir.
Madde 3: Ana amaç
- İyi insan, ehil usta, dürüst esnaf ve sorumluluk sahibi toplum anlayışını güçlendirmek.
- Gençler ve yetişkinler için ahlak, meslek, sorumluluk, iletişim, kültür ve toplumsal dayanışma alanlarında eğitim imkânları oluşturmak.
- Esnaf ve işletmeler arasında dürüst ticaret, çalışan hakkı, müşteri hakkı, kalite ve liyakat kültürünü yaygınlaştırmak.
- İnsanların birbirini tanıdığı, öğrendiği, ürettiği, ibadet ve manevi ihtiyaçlarına saygı duyulan, dayanışma içinde olduğu güvenli buluşma alanları oluşturmak.
- Meslek sahibi olmak isteyen kişilerle tecrübe sahibi ustaları ve işletmeleri mevzuata uygun modellerle buluşturmak.
Madde 4: Temel ilkeler
- Adalet: Yakınlık, nüfuz veya maddi güç değil hak ve ölçü esas alınır.
- Liyakat: Görev ehline verilir; unvan değil yeterlilik ve güven belirleyicidir.
- İstişare: Büyük kararlar tek kişinin iradesine bırakılmaz.
- Emanet: Makam, para, bilgi, insan kaynağı ve itibar birer emanettir.
- Şeffaflık: Gelir-gider, karar, yetki ve çıkar ilişkileri kayıt altındadır.
- Kardeşlik: Dayanışma esastır; ancak kardeşlik yanlışın üzerini örtmek için kullanılamaz.
- Süreklilik: Kurum kişilerle doğmaz, kişilerle bitmez.
Madde 5: Şahıs merkezli yapının reddi
Hiçbir kurucu, başkan, yönetici, hoca, usta, bağışçı veya destekçi kuruluşun üzerinde kabul edilemez. Hiç kimse sadakat talebini hukuk, ahlak, tüzük, şeffaflık ve istişarenin önüne geçiremez.
Madde 6: Siyasi ve ticari bağımsızlık ilkesi
Dernek, yasal faaliyet alanı içinde kamu kurumları, belediyeler, şirketler ve diğer sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği yapabilir; ancak bir kişi, şirket veya siyasi yapının arka bahçesi hâline getirilemez. Dernek kaynakları kişisel, partisel veya özel ticari menfaat için kullanılamaz.
Bu bölüme görüş bildirII. Faaliyet alanları ve hizmet modeli
Madde 7: Eğitim ve insan gelişimi
- Ahlak, sorumluluk, iletişim, aile ve toplum bilinci çalışmaları.
- Meslek tanıtımları, ustalık-çıraklık kültürü ve uygulamalı beceri programları.
- Girişimcilik, dijital okuryazarlık, finansal bilinç ve iş hayatına hazırlık.
- Kitap okuma, sohbet, seminer, atölye ve kültür programları.
- Gençlerin zararlı alışkanlıklardan korunması ve üretken sosyal çevrelere yönlendirilmesi.
Madde 8: Sosyal dayanışma
- İhtiyaç tespiti ve mevzuata uygun yardım/dayanışma faaliyetleri.
- Afet, işsizlik, eğitim, barınma ve temel ihtiyaç dönemlerinde gönüllü destek ağları.
- Üyeler ve gönüllüler arasında karşılıklı dayanışma; ancak ayrıcalıklı menfaat dağıtımına dönüşmeyen bir sistem.
Madde 9: Esnaf ve meslek ahlakı
- Dürüst fiyatlandırma, doğru bilgilendirme ve sözünde durma.
- Çalışan emeğine ve müşteri hakkına riayet.
- Kalite, hijyen, güvenlik ve mesleki yeterliliği geliştirme.
- Haksız rekabetten, yanıltıcı reklamdan ve itibarı sömürmekten kaçınma.
- Usta yetiştirme ve mesleki tecrübe aktarımını teşvik.
Madde 10: Faaliyetlerin hukuka uygunluğu
Dernek faaliyetleri yürürlükteki mevzuata uygun yürütülür. İzin, ruhsat, yetki veya özel statü gerektiren hiçbir faaliyet, gerekli hukuki şartlar tamamlanmadan dernek adına başlatılamaz.
Bu bölüme görüş bildirIII. Kurumsal yapı ve yetki dengesi
Önerilen yönetişim şeması
| Organ | Rol | Kapsam |
|---|---|---|
| Genel Kurul | En üst irade | Tüm üyeler; seçim, bütçe, tüzük ve temel yön kararları |
| Yönetim Kurulu | Yürütme | 7 kişilik önerilen yapı; günlük yönetim ve uygulama |
| Denetim Kurulu | Bağımsız denetim | Mali, idari ve amaç uygunluğu denetimi |
| İstişare ve Değerler Kurulu | Danışma | İlke, ahlak, strateji ve kurumsal hafıza; yasal organların yetkisini devralmaz |
| Çalışma kurulları ve merkezler | Saha | Eğitim, gençlik, esnaf, sosyal dayanışma, projeler ve yerel merkezler |
Madde 11: Genel Kurul
Genel Kurul, derneğin en üst karar organıdır. Resmî tüzükte belirlenen usulle toplanır; yönetim ve denetim organlarını seçer, faaliyet ve mali raporları değerlendirir, bütçe ve temel yön kararlarını karara bağlar.
Madde 12: Yönetim Kurulu
Yönetim Kurulu için önerilen üye sayısı yedidir. Resmî tüzükte görev süresi, seçim usulü ve yedek üyeler ayrıca düzenlenir. Yönetim Kurulu derneği temsil eder, plan ve bütçeyi uygular, merkezlerin ve çalışma kurullarının koordinasyonunu sağlar.
Madde 13: Denetim Kurulu
Denetim Kurulu yönetimden bağımsız çalışır; faaliyetlerin amaçlara, mevzuata, tüzüğe ve bu Kurucu Anayasa'nın ilkelerine uygunluğunu; defter, hesap, kayıt ve karar süreçlerini düzenli olarak inceler. Denetim raporları yönetim kuruluna ve genel kurula sunulur.
Madde 14: İstişare ve Değerler Kurulu
İstişare ve Değerler Kurulu; kuruluşun ana ilkelerini, uzun vadeli yönünü ve kurumsal hafızasını koruyan danışma organıdır. Bu kurulun görevi yol göstermek, uyarıda bulunmak ve uzlaşma üretmektir; Genel Kurul, Yönetim Kurulu veya Denetim Kurulu'nun kanuni yetkilerini ortadan kaldırmaz.
Bu bölüme görüş bildirIV. Yedi kurucu, yönetim ve istişare sistemi
Madde 15: Yedi kurucunun ortak sorumluluğu
Yedi kurucu arasında üstünlük ilişkisi değil görev ve sorumluluk paylaşımı esastır. Kuruculuk, ömür boyu yönetme veya veto hakkı vermez. Kurucuların ilk görevi sistemi kişilere bağımlı olmadan işler hâle getirmektir.
Önerilen 7 kişilik yönetim görev dağılımı
| No | Görev | Ana sorumluluk |
|---|---|---|
| 1 | Başkan / Genel Koordinatör | Temsil, kurul koordinasyonu, gündem ve dış ilişkiler |
| 2 | Başkan Yardımcısı | Başkan vekâleti, iç koordinasyon, takip |
| 3 | Genel Sekreter | Kararlar, yazışmalar, üyelik ve kurumsal kayıt |
| 4 | Mali İşler Sorumlusu | Bütçe, gelir-gider, mali raporlama, kontrol |
| 5 | Eğitim ve Gençlik Sorumlusu | Programlar, eğitimciler, gençlik çalışmaları |
| 6 | Esnaf ve İşletmeler Sorumlusu | İşletme ağı, meslek ahlakı, iş birlikleri |
| 7 | Sosyal Dayanışma ve Merkezler Sorumlusu | Yerel merkezler, gönüllülük, sosyal destek |
Madde 16: Başkanlık anlayışı
Başkan, derneğin sahibi değil temsilcisidir. Başkanın görevi kurul iradesini uygulamak, istişareyi işletmek, kurumsal disiplini sağlamak ve kurum adına hesap vermektir. Başkan tek başına derneğin temel yönünü değiştiremez, kurumsal mal varlığı üzerinde kişisel tasarrufta bulunamaz.
Madde 17: Görev süresi ve yenilenme ilkesi
Önerilen modelde Yönetim Kurulu görev süresi iki yıldır. Aynı kişinin başkanlık görevini üst üste en fazla iki dönem yürütmesi esastır. Bu ilke resmî tüzükte açıkça düzenlenir; amaç kurumsal yenilenmeyi ve şahıs merkezli yapının önlenmesini sağlamaktır.
Madde 18: Karar alma
- Günlük ve olağan yönetim kararları toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla alınır.
- Stratejik kararlar mümkün olduğunca oybirliğiyle; oybirliği sağlanamazsa resmî tüzük ve mevzuata uygun nitelikli çoğunlukla alınır.
- Merkez açma/kapatma, yüksek tutarlı borçlanma, taşınmaz işlemleri, uzun vadeli ticari yükümlülükler ve kurumsal kimliği etkileyen kararlar 'stratejik karar' sayılır.
- Eşitlik hâlinde tek kişiye sınırsız belirleyici yetki verilmez; konu yeniden istişareye açılır veya Genel Kurul gündemine taşınır.
Madde 19: Çıkar çatışması olan yöneticinin durumu
Kendisini, yakınını, ortağını veya ilişkili bir işletmeyi doğrudan etkileyen kararda yönetici çıkar çatışmasını açıklar, görüşme tutanağına geçirir ve karar oylamasına katılmaz.
Madde 20: Görevden çekilme ve görevden alma
Görev, emanet niteliğindedir. Sürekli devamsızlık, mali veya etik ihlal, yetki aşımı, kurum itibarını ağır şekilde zedeleme veya görev gereklerini sürekli yerine getirmeme hâllerinde tüzükteki usule göre görev değişikliği yapılır. Kuruculuk sıfatı kişiyi disiplin ve denetim dışına çıkarmaz.
Bu bölüme görüş bildirV. Ahilik Eğitim ve Dayanışma Merkezleri
Madde 21: Merkezlerin resmî adı ve amacı
Sahadaki buluşma noktalarının resmî adı 'Ahilik Eğitim ve Dayanışma Merkezi' olarak kullanılır; ihtiyaç hâlinde yerel alt ad verilebilir. Merkezler, mevzuata aykırı bir tekke/zaviye veya benzeri statü iddiasıyla faaliyet göstermez. Amaç; eğitim, sohbet, kültür, gönüllülük, dayanışma, mesleki gelişim ve insanların manevi ihtiyaçlarına saygılı bir kardeşlik ortamı oluşturmaktır.
Madde 22: Merkezlerde yapılabilecek çalışmalar
- Düzenli sohbet, okuma ve değer eğitimi programları.
- Mesleki atölye ve ustalık buluşmaları.
- Gençlik buluşmaları, mentorluk ve rehberlik çalışmaları.
- Gönüllü sosyal yardım ve dayanışma organizasyonları.
- Mevzuata ve mekânın kullanım koşullarına uygun biçimde ibadet ihtiyacına saygılı düzenlemeler.
- Aile, bağımlılıkla mücadele farkındalığı, dijital bilinç ve sosyal sorumluluk seminerleri.
- Esnaf, usta, genç ve iş arayanların tanışabileceği güvenli ağ kurma faaliyetleri.
Madde 23: Merkez yönetimi
Her merkez için bir Merkez Sorumlusu ve en az iki kişilik yerel yürütme ekibi belirlenir. Merkezler bağımsız kişisel yapılar hâline getirilemez; marka, para, faaliyet, eğitim içeriği ve raporlama bakımından merkez dernek yönetimine karşı sorumludur.
Madde 24: Manevi rehberlikte sınır
Hiçbir eğitimci veya rehber sorgulanamaz, hatasız veya mutlak itaat edilmesi gereken kişi olarak sunulamaz. Dini, manevi ve kültürel içerikler insanların inanç hürriyetine saygılı, hukuka uygun, istismar ve kişisel nüfuz üretmekten uzak şekilde yürütülür.
Bu bölüme görüş bildirVI. Ahilik ve Liyakat İşletme Ağı ve meslek ahlakı
Madde 25: Bağlı / katılımcı işletme modeli
Dernek; değerlerini benimseyen işletmeler için 'Ahilik ve Liyakat İşletme Ağı' oluşturabilir. Bu ağ dernek üyeliğinden ayrı bir iş birliği modeli olabilir. İşletmelerin katılım şartları ayrıca hazırlanan İşletme Etik Taahhüdü ile belirlenir.
Madde 26: Asgari işletme ölçüleri
- Yasal yükümlülüklere, çalışan hakkına ve iş güvenliğine riayet.
- Müşteriye doğru bilgi verme ve yanıltıcı uygulamalardan kaçınma.
- Ödeme, borç, ücret ve teslim sözlerine mümkün olan en yüksek sadakat.
- Fiyat, hizmet ve kalite konusunda şeffaflık.
- Ayrımcılık, hakaret, mobbing ve istismara karşı açık tutum.
- Meslek öğrenmek isteyen gençlere güvenli ve öğretici ortam sağlama iradesi.
Madde 27: İsim ve logo kullanım hakkı
Dernek adı veya logosu otomatik olarak kalite belgesi, resmî sertifika veya kamu güvencesi anlamına gelmez. Kullanım hakkı yazılı kurallara bağlanır; kuralları ağır biçimde ihlal eden işletmenin ağ üyeliği ve logo kullanım hakkı askıya alınabilir veya sonlandırılabilir.
Bu bölüme görüş bildirVII. İnsan yetiştirme, mesleki gelişim ve istihdam desteği
Madde 28: İnsan yetiştirme hattı
Sistem; kişiyi yalnızca işe yerleştirmeyi değil, işe ve hayata hazırlamayı hedefler. Katılımcıların ilgi alanı, becerileri, disiplin, iletişim, meslek ahlakı ve temel iş hayatı kuralları bakımından gelişimine destek olunur.
Madde 29: Usta-çırak ve mentor modeli
Deneyimli esnaf, usta ve profesyoneller gönüllü veya proje bazlı mentor olarak gençlere rehberlik edebilir. Çocuklar ve gençlerle yürütülen faaliyetlerde güvenlik, veli izni, kişisel veri ve ilgili koruyucu mevzuat şartları ayrıca gözetilir.
Madde 30: İstihdama aracılıkta hukuki sınır
Dernek eğitim, kariyer farkındalığı, mesleki gelişim, işveren tanıtımı ve ilgili mevzuatın izin verdiği istihdam desteklerini sağlayabilir. İş ve işçi bulmaya sistematik aracılık, özel istihdam bürosu faaliyeti veya izin gerektiren benzeri hizmetler gerekli İŞKUR yetkileri alınmadan yürütülmez. Hiçbir katılımcıya işe yerleştirme garantisi verilmez.
Bu bölüme görüş bildirVIII. Üyelik, gönüllülük ve kardeşlik hukuku
Madde 31: Üyelik anlayışı
Üyelik; isim yazdırmak değil sorumluluk almaktır. Üye, tüzüğü, bu Kurucu Anayasa'nın temel ilkelerini ve ilgili etik kuralları kabul eder. Üyeliğe kabul, ayrılma ve üyelikten çıkarma usulleri resmî tüzükte düzenlenir.
Madde 32: Gönüllüler
Üye olmayan kişiler de proje ve faaliyetlerde gönüllü olabilir. Gönüllülük, yasal çalışan statüsünün yerine kullanılamaz; düzenli ve bağımlı çalışma gerektiren görevler iş ve sosyal güvenlik mevzuatına uygun şekilde düzenlenir.
Madde 33: Kardeşlik hukukunun sınırı
Kardeşlik; eleştiri hakkını ortadan kaldırmaz. Bir üye veya gönüllü, iyi niyetle dile getirdiği mali, etik, güvenlik veya yönetimsel endişe nedeniyle dışlanamaz, tehdit edilemez veya itibarsızlaştırılamaz.
Madde 34: Kadınlar, gençler ve farklı kesimlerin katılımı
Faaliyetlerde insan onuru, eşit muamele, güvenlik ve erişilebilirlik gözetilir. Çocuklar ve gençler için yaşa uygun, koruyucu ve veli/kanuni temsilci gerekliliklerine uygun modeller kullanılır.
Bu bölüme görüş bildirIX. Mali düzen, şeffaflık ve çıkar çatışması
Madde 35: Mali emanet ilkesi
Derneğin parası hiçbir yöneticinin şahsi parası değildir. Gelir ve giderler mevzuata uygun belge, defter ve banka kayıtlarıyla izlenir. Nakit kullanım mümkün olduğu ölçüde sınırlı tutulur.
Madde 36: Bütçe ve harcama yetkisi
- Yıllık bütçe Yönetim Kurulu tarafından hazırlanır ve Genel Kurulun bilgisine/onayına sunulur.
- Harcama yetkileri tutar dilimlerine göre yazılı olarak belirlenir.
- Belirli bir eşik üzerindeki harcamalarda en az iki yetkilinin onayı aranır.
- Yüksek tutarlı alımlarda mümkün olan hallerde birden fazla teklif alınır.
- Acil harcamalar ilk Yönetim Kurulu toplantısında yazılı gerekçesiyle kayıt altına alınır.
Madde 37: Bağış ve sponsorluk
Bağış ve sponsorluk, kuruluşun bağımsız karar alma gücünü zedeleyecek şartlara bağlanamaz. Bağışçıya yönetimde otomatik makam, ayrıcalık veya karar hakkı tanınmaz. Mevzuatın izin, bildirim veya yardım toplama şartları ayrıca uygulanır.
Madde 38: İlişkili taraf işlemleri
Yönetici, kurucu veya yakınlarının sahibi/ortağı olduğu işletmelerle yapılacak işlemler şeffaf biçimde açıklanır; piyasa koşullarına uygunluk değerlendirilir ve ilgili kişi oylamaya katılmaz.
Madde 39: Mali şeffaflık raporu
Yılda en az bir kez üyelerin anlayabileceği sade bir faaliyet ve mali durum özeti hazırlanması esastır. Denetim Kurulu mevzuatın öngördüğü aralıklarda denetim yapar.
Bu bölüme görüş bildirX. Etik, disiplin ve güvenlik mekanizmaları
Madde 40: Etik ihlal türleri
- Dernek parasını, malını veya itibarını kişisel menfaat için kullanmak.
- Bağış, yardım veya istihdam vaadi üzerinden nüfuz sağlamak.
- Taciz, tehdit, hakaret, mobbing veya kişisel verileri kötüye kullanmak.
- Görev veya manevi konumu kullanarak sorgulanamaz otorite kurmaya çalışmak.
- Kasıtlı yanlış bilgi, sahte belge, usulsüz harcama veya çıkar ilişkisini gizlemek.
- Kuruluş adını izinsiz ticari veya siyasi menfaat için kullanmak.
Madde 41: Disiplin sürecinin ilkeleri
Disiplin sürecinde iddia yazılılaştırılır, ilgili kişiye savunma hakkı verilir, çıkar çatışması bulunanlar karar sürecine katılmaz ve karar gerekçeli olarak kayda geçirilir. Ağır yaptırımlar için itiraz/Genel Kurul incelemesi mekanizması resmî tüzük veya iç yönergeyle belirlenir.
Madde 42: Bildirim ve ihbar güvenliği
Mali usulsüzlük, taciz, şiddet, çocuk güvenliği veya ciddi etik ihlal bildirimleri gizlilik ve delil güvenliği gözetilerek ele alınır. Suç şüphesi hâlinde konu yetkili kamu makamlarına bildirilir; kurum içi çözüm adli yükümlülüğün yerine geçmez.
Bu bölüme görüş bildirXI. İletişim, veri ve kurumsal itibar
Madde 43: Kurumsal iletişim
Dernek adına kamuoyuna açıklama yapma yetkisi yazılı olarak belirlenir. Kişisel sosyal medya hesaplarından yapılan açıklamalar dernek görüşü olarak sunulamaz.
Madde 44: Kişisel veriler
Üye, gönüllü, bağışçı, eğitim katılımcısı, işletme ve iş arayanlara ait veriler yalnızca hukuka uygun amaçlarla ve gerekli güvenlik tedbirleriyle işlenir. Özellikle kimlik, iletişim, sağlık, adli veya benzeri hassas nitelikte olabilecek veriler gereksiz yere toplanmaz.
Madde 45: Çocuk ve gençlerin görüntüleri
Çocuk ve gençlerin fotoğraf/video kullanımında gerekli izinler alınır; kişilerin onurunu, güvenliğini veya mahremiyetini zedeleyebilecek paylaşımlardan kaçınılır.
Bu bölüme görüş bildirXII. Değişiklik, halefiyet ve süreklilik
Madde 46: Kurucu Anayasa'nın değiştirilmesi
Bu belgedeki değişikliklerin geniş istişareyle hazırlanması ve Genel Kurulun resmî yetkilerine uygun şekilde kabul edilmesi esastır. Temel ilkeleri zayıflatacak değişiklikler acele veya dar katılımlı toplantılarla yapılmaz.
Madde 47: Kurucu kişilerin ayrılması
Kuruculardan birinin ayrılması, vefatı, görev alamaması veya üyeliğinin sona ermesi kuruluşu durdurmaz. Boşalan yöneticilik görevleri tüzük ve mevzuata göre doldurulur. Kurumsal hafıza kişiyle birlikte kaybolmamalı; karar, proje ve süreçler yazılı olarak arşivlenmelidir.
Madde 48: Başkanlık boşalması
Başkanlık boşaldığında Başkan Yardımcısı geçici koordinasyonu üstlenir; Yönetim Kurulu en kısa sürede tüzükte öngörülen usule göre yeni görev dağılımını yapar ve gerekli hâlde Genel Kurulu toplantıya çağırır.
Madde 49: Tasfiye ve mal varlığının amacı
Derneğin sona ermesi hâlinde mal varlığının tasfiyesi ve devri resmî tüzük ve mevzuata göre yapılır. Kurucular veya yöneticiler dernek mal varlığını kişisel olarak paylaşamaz.
Bu bölüme görüş bildirEk 1: Karar ve yetki matrisi
| Konu | Hazırlayan | Karar mercii | Önerilen kontrol |
|---|---|---|---|
| Yıllık faaliyet planı | İlgili çalışma kurulları | Yönetim Kurulu | Bütçe ile uyum kontrolü |
| Yıllık bütçe | Mali İşler + Başkanlık | Yönetim / Genel Kurul | Denetim Kurulu incelemesi |
| Merkez açma-kapatma | Merkezler Sorumlusu | Yönetim Kurulu | Stratejik karar usulü |
| Yüksek tutarlı alım | İlgili sorumlu | Yönetim Kurulu | Çoklu teklif + çıkar çatışması beyanı |
| İşletme ağına kabul | Esnaf ve İşletmeler Birimi | Yetkilendirilmiş kurul | Etik taahhüt |
| Ağdan çıkarma | Etik/inceleme ekibi | Yönetim Kurulu | Savunma + gerekçeli karar |
| Kurumsal açıklama | Genel Sekreter / Başkan | Yetkili sözcü | Kayıtlı mesaj çerçevesi |
Ek 2: Eğitim ve Dayanışma Merkezi asgari esasları
- Merkezin adı, adresi, sorumlusu ve faaliyet takvimi yazılıdır.
- Gelir-gider dernek kayıt sistemi dışında tutulamaz.
- Merkez adına ayrı ve kontrolsüz bağış/para toplama yapılamaz.
- Eğitim ve sohbet programlarında konuşmacı ve içerik sorumluluğu kayıt altındadır.
- Çocuk ve genç faaliyetlerinde koruyucu prosedürler uygulanır.
- Acil durum, yangın, iş sağlığı ve güvenliği ile mekân kullanım şartları gözetilir.
- Merkez, herhangi bir yöneticinin kişisel çevresine veya özel mülküne dönüşemez.
- Merkez faaliyetleri periyodik olarak Yönetim Kuruluna raporlanır.
Ek 3: İşletme etik taahhüdü (özet)
- Hukuka uygun çalışmayı ve çalışan haklarını gözetmeyi;
- Müşteriye karşı dürüst ve şeffaf davranmayı;
- Yanıltıcı reklam, haksız rekabet ve sözleşmeye aykırı uygulamalardan kaçınmayı;
- Gençlerin ve yeni çalışanların onuruna saygılı bir öğrenme ortamı sağlamayı;
- Ahilik ve Liyakat adını kişisel menfaat veya yanıltıcı güven unsuru olarak kullanmamayı;
- Ağ üyeliği sona erdiğinde isim/logo kullanımını durdurmayı kabul ederiz.
Ek 4: Mevzuat referansları
Bu taslak hazırlanırken 19 Eylül 2026 itibarıyla aşağıdaki resmî kaynaklardaki genel çerçeve dikkate alınmıştır. Kuruluş başvurusu öncesinde mevzuatın güncel hâli yeniden kontrol edilmelidir.
- T.C. İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü - 'Dernek Nasıl Kurulur' sayfası.
- T.C. İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü - Genel Kurul Toplantıları rehberi.
- T.C. İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü - Derneğin İç Denetimi rehberi.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu.
- Dernekler Yönetmeliği.
- 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun ve Özel İstihdam Büroları Yönetmeliği.
- 677 sayılı Tekke ve Zaviyelerle Türbelerin Seddine ve Türbedarlıklar ile Bir Takım Unvanların Men ve İlgasına Dair Kanun.
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu.
Bu bölüme görüş bildirNot
Bu Kurucu Anayasa; kuruluşun niyetini, güç dengesini ve çalışma kültürünü koruyan ana metindir. Resmî başvuruda kullanılacak dernek tüzüğü ayrıca hazırlanmalı; özellikle ad, merkez, amaç/faaliyet, üyelik, Genel Kurul, Yönetim ve Denetim Kurulları, aidat, gelirler, iç denetim, tüzük değişikliği ve tasfiye hükümleri güncel mevzuatla birebir uyumlu hâle getirilmelidir.